چالشی مقابل کلاس تدریس و تکلیف

چالشی مقابل کلاس تدریس- دانش آموزان-شاگردان

بخش هفتم از یادداشت‌های ریشه‌یابی مشکلات #تحول_تعلیم_و_تربیت، خبرگزاری فارس، 1398/10/10

مدرسه با دیوارهایی بلند محصور شده است. از درِ مدرسه که معمولا نگهبانی جلوی آن ایستاده است، وارد می شویم. یک حیاط آسفالت شده و ساختمانی قوطی مانند و رسمی در میان حیاط قرار دارد و این، مدرسه است.

کلاس‌ها احیانا در طبقات مختلف مدرسه قرار گرفته و درِ آن معمولاً در گوشه مقابل در است، می‌نشیند؛ حضور و غیاب می کند؛ مشق‌های بچه‌ها را تک به تک می‌بیند.

همه بچه‌ها کتاب‌های درسی را جلویشان باز می‌کنند. معلم از روی کتاب درسی درس می‌دهد؛ از بچه‌ها سؤال می‌کند؛ بعضا بچه‌ها را تک به تک پای تخته می آورد؛ بچه‌ها از روی کتاب‌های درسی می خوانند؛ بچه‌ها تکالیف داده شده را انجام می‌دهند؛ به تعامل و گفت‌وگوهای بچه‌ها با هم روی خوش نشان داده نمی شود؛ مشق شب به بچه‌ها داده می‌شود؛ زنگ می‌خورد، بچه‌ها از کلاس بیرون می‌ریزند.

زنگ تفریح است؛ بچه‌ها باید کلاس را ترک کنند. بچه‌ها چند دقیقه در حیاط در حالی که صدها کودک در آن ازدحام کرده‌اند، می‌ایستند و به زحمت قدم می‌زنند؛ و از بوفه ای که فقط دریچه ای از آن برای آنها باز است، در یک تلاش برای دستیابی به این دریچه در بین ازدحام بچه ها، با نهایت ذلت، خریدهای بعضا ناسالمی انجام می دهند؛ با هر گونه تزاحم و بازیگوشی بچه ها توسط ناظم مدرسه که در حیاط به عنوان مراقب ایستاده است، برخورد می‌شود.

 درس خواندن در تنگنای یک نظم ماشینی‌ها به یک راهرو باز می‌شود. هر کس سرجای خود رو به تخته و معلم می‌نشیند؛ معمولا درِ کلاس در کنار تخته و مقابل همه قرار دارد.

  • اطاعت کورکورانه در پشت پرده
  • اصابت ترکش تیر اطاعت به ابعاد مختلف شخصیت
  • حفاظت از پیش فرض تصویر مدرسه متعارف با پاک کردن صورت سوال‌های پیش‌رو
  • مدرسه‌ای‌ متفاوت در مقابل مدرسه متعارف؛ مثالی نقض در مقابل  پیش‌فرض غلط
  •  اکتشاف در آزمایشگاهی ارزان‌ قیمت و کم خطر
  •  هر کسی کار خودش
  •  همراهی در چشیدن لذت هنر
  •  میدانی پر تلاش برای کارهای متنوع
  •  شاگردی در عرصه کسب و کار
  •  کار و فعالیت مستمر خودانگیخته
  •  چالشی پیش روی پیش فرضی غلط

 

درس خواندن در تنگنای یک نظم ماشینی

مدرسه را چگونه تصویر و تصور می‌کنیم؟

مدرسه با دیوارهایی بلند محصور شده است. از درِ مدرسه که معمولا نگهبانی جلوی آن ایستاده است، وارد می‌شویم. یک حیاط آسفالت شده که بچه ها در آن در جنب و جوش هستند؛ و ساختمانی قوطی مانند و رسمی در میان حیاط. زنگ می‌خورد، بچه‌ها صف می‌کشند، مدیران مدرسه برای آنها سخنرانی می‌کنند، صف به صف به سر کلاس می‌روند.

کلاس‌ها احیانا در طبقات مختلف مدرسه قرار گرفته و درِ آنها به یک راهرو باز می‌شود. هر کس سرجای خود رو به تخته و معلم می‌نشیند؛ معمولا درِ کلاس در کنار تخته و مقابل همه قرار دارد. معلم می‌آید؛ پشت میز خود که رو به بچه‌ها و معمولاً در گوشه مقابل در است، می‌نشیند؛ حضور و غیاب می کند؛ مشق‌های بچه‌ها را تک به تک می‌بیند.

همه بچه‌ها کتاب‌های درسی را جلویشان باز می‌کنند. معلم از روی کتاب درسی درس می‌دهد؛ از بچه‌ها سؤال می‌کند؛ بعضا بچه‌ها را تک به تک پای تخته می آورد؛ بچه‌ها از روی کتاب‌های درسی می خوانند؛ بچه‌ها تکالیف داده شده را انجام می‌دهند؛ به تعامل و گفت‌وگوهای بچه‌ها با هم روی خوش نشان داده نمی شود؛ مشق شب به بچه‌ها داده می‌شود؛ زنگ می‌خورد، بچه‌ها از کلاس بیرون می‌ریزند.

زنگ تفریح است؛ بچه‌ها باید کلاس را ترک کنند. بچه‌ها چند دقیقه در حیاط در حالی که صدها کودک در آن ازدحام کرده‌اند، می‌ایستند و به زحمت قدم می‌زنند؛ و از بوفه ای که فقط دریچه ای از آن برای آنها باز است، در یک تلاش برای دستیابی به این دریچه در بین ازدحام بچه ها، با نهایت ذلت، خریدهای بعضا ناسالمی انجام می دهند؛ با هر گونه تزاحم و بازیگوشی بچه ها توسط ناظم مدرسه که در حیاط به عنوان مراقب ایستاده است، برخورد می‌شود.

زنگ می خورد؛ بچه ها با اکراه به سر کلاس می روند؛ و ادامه ماجرا تا عصر! و زنگ پایان می‌خورد و بچه ها و بعضا معلمان نیز انگار از زندان آزاد شده باشند، از کلاس و مدرسه بیرون می‌ریزند. بچه ها در منزل و معمولا با درگیر شدن والدین، مشق شب را انجام می‌دهند. تصور لحن‌های خشن برخورد با بچه‌ها توسط کادر مدرسه، چیده شدن بر حسب نام در ترتیب الفبا، لباس فرم یک رنگ و روپوش گونه و نظایر آن را برای کامل‌تر شدن این تصویر اضافه کنید.

این تصویری است که ما از مدرسه داریم. تقریبا تصور مدرسه خارج از این فضا برای اغلب ما دشوار است. اما آیا این تنها تصویر ممکن از مدرسه و کلاس است؟ و آیا تعلیم و تربیت تحول یافته آینده، در چارچوب همین تصویر رخ می‌دهد؟

این مطلب را نیز مطالعه کنید :  وبینار هفتم تحول نهادی: تمرکز زدائی در چالش صاحبنظران

آثاریادداشت‌ها و مقالات رسانه‌ای

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *