وظیفه و جایگاه والدین در تحقق نظام آموزشی مطلوب چیست؟

تحول فقط در مدرسه اتفاق نمی‌افتد. بخصوص با توجه به شرایط کنونی، بخش قابل توجهی از فعالیت شاگرد در منزل و با مشارکت و حمایت خانواده اتفاق می‌افتد و وقتی لازم است تا بافت تعلیم و تربیت دچار تحول شود، لازم است تا خانواده نیز در این تحول بافت، مشی تربیتی خود را ارتقاء دهد.

یک اتفاق نامیمون که در شکل گیری نظام تعلیم و تربیت رسمی افتاد، گرفتن نقش مربی گری از والدین و سپردن آن به مدرسه بود. از یک سو والدین و کل خانواده، که قبلا مسئولیت جدی را در تربیت فرزند خود بر عهده داشت، از این امر مهم فارغ شد و تمرکز بر آن را از دست داد.

همچنین اعتبار و شانی که سابقا برای والدین نزد فرزندان وجود داشت، به این ترتیب کاسته شده و پدر و مادر فقط به یک نان آور و خدمتکار برای فرزند تبدیل شد. نقش نظام تعلیم و تربیت رسمی در این فاجعه اجتماعی، بسیار جدی است. به نظر می‌رسد که یکی از خصوصیات دوران گذار، بازگردان نقش مربی گری به والدین باشد.

معلم سرمربی راهبردی و خانواده سرمربی عملیاتی

باید اجازه دهید والدین (چه پدر و مادر و چه احیانا برادر و خواهر بزرگتر) نقش مربی فرزندشان را در رویکرد استاد و شاگردی ایفا کنند. نظیر یک سرمربی فوتبال که تمام فعالیتهای تیم خود را آگاهانه تنظیم می‌کند. مربی مدرسه نیز هم شاگردان و هم خانواده‌ها را در نقش یک مربی راهبردی، از دور رهبری کند. بخصوص در شرایط ایجاد شده، همین الان هم در واقع در بسیاری از منازل، چنین اتفاقی در حال وقوع است. منتهی می‌توان نظم و انسجام بهتری به آن داد.

وقتی از عبارت مربی استفاده می‌کنیم، یعنی کسی که در کنار شاگرد خود می‌ایستد، بدون اینکه خودش کارهای او را انجام دهد، بر فعالیتهای او نظارت کرده و مدیریت تمام برنامه‌های او را برای رشد با شدت مطلوب یا رسیدن به یک نقطه تعیین شده مطلوب، بر عهده می‌گیرد.

مربی نظیر یک مربی فوتبال، تمام فعالیتهای شاگرد خود را سنجیده و نسخه اقدامات مشخصی را به او تجویز می‌کند.

البته بدیهی است، اینکه تصور کنیم همه خانواده‌ها، به بهترین شکل می‌توانند این وظیفه را انجام دهند، امر تحقق ناپذیری است. اما اغلب خانواده‌ها، سطح حداقلی از چنین توانایی را دارند. شما هم اگر انتظارات خود را از یک مربی تحصیل کرده و حرفه‌ای گران قیمت فوتبال، به مربی سرخانه رایگان، ولی دلسوز و در حد خود با تجربه، کاهش بدهید، خواهید دید که از این مربیان خانگی، کارهای زیادی بر می‌آید. البته به شرطی که هم نوع فعالیتهایی که شاگرد باید در منزل در معرض آن قرار گیرد، به درستی و متناسب با توانمندی مربی خانگی انتخاب شود؛ و هم حمایتهای لازم از این مربی به عمل آید.