یک تجربه وسیع تولید نرم افزارهای یکپارچه و جامع در سالهای 69 تا 76 در محیط سیستم عامل DOS – در دانشگاه شهید بهشتی و گروه کامپیوتری ارد رایانه – که در سال 1376 به دلیل تغییرات فناوری و مسائل اقتصادی متوقف شد.
گروه كامپيوتري ارد، فعاليت خود را از سال 1369 با اهداف ايجاد يك استاندارد به منظور پياده سازي صحيح سيستمهاي نرمافزاري، ايجاد سيستمهاي جامع توزيعي و انجام تحقيقات در مورد بهبود كيفيت نرمافزارها و نيز طراحي و توليد سختافزارهاي جديد آغاز نمود. از همان بدو تاسيس موسسين گروه، مركز تحقيقات و ساخت نرمافزار را در مركز محاسبات دانشگاه شهيد بهشتي پايه ريزي كرده و فعاليت گروه به صورت موازي با فعاليتهاي اين مركز انجام گرفت.
در اين مركز، نزديك به 30 پروژه كوچك و بزرگ تحقيقاتي انجام گرديد و نزديك به 17 مقاله علمي تحقيقاتي در مجلات معتبر علمي و كنفرانسهای علمي ارائه گرديد. بزرگترين فعاليت اين گروه، توليد مجموعه عظيم سيستمهاي مكانيزه توزيعي بوده كه تلاش نموده فعاليت سازمانها را با توجه به شرايط محيطی ايران مكانيزه كند. اين سيستمها به گونهاي طراحي شدهاند كه بتوانند با يكديگر ارتباط دادهاي برقرار كرده و در محيط هاي شبكهاي – توزيعي LAN و WAN عمل نمايند. همچنين اين سيستمها داراي پويائي بسيار زياد، رابط كاربر بسيار قوي، مكانيزمهاي هوشمصنوعي كاربردي و امنيت بسيار بالا ميباشند و تماما بر طبق اصول مهندسي نرمافزار و قابليت اطمينان و كارائي بسيار بالا طراحي و پياده سازي شدهاند.
از بزرگترين اين سيستمها، ميتوان به سيستم توزيعي مديريت هوشمند اداري اشاره نمود كه مديريت نامهها و بخشنامههاي سازمان را بر عهده ميگيرد . اين سيستم كاغذ را از گردونه عمليات سازمان حذف ميكند و يا به حداقل ميرساند. با اين سيستم سرعت عمليات و كارائي سازمان چندين برابر شده و هزينهها به ميزان بسيار زياد كاهش پيدا كرده و تحول عظيمي را در نظام اداري سازمانها بوجود ميآورد. در يك مثال ساده از عملكرد سيستم، متن نامه توسط منشي ويرايششده و براي مدير ارسال ميشود. مدير متن نامه را مشاهده كرده و در صورت موافقت آن را تائيد ميكند. به محض تائيد، نامه به مقصد ارسال ميشود. دريافت كننده متن نامه را ميخواند و در صورت لزوم دستورات خاصي را در پای آن پاراف ميكند و نامه را به شخص ديگري ارجاع كرده و يا آن را بايگاني ميكند. در هر لحظه فرستنده اوليه نامه ميتواند از وضعيت و دستوراتي كه بر روي نامه صادر شدهبا خبر شود.
همچنين سيستم ديگري تحت عنوان مدير عمليات، كنترل عمليات اجرائي سازمان را بر عهده ميگيرد و مدير به سادهترين وجه ميتواند به كارمند خود كار ارجاع كند و از وضعيت انجام كار باخبر شود. اين كنترل حتي خارج از محيط سازمان و از منزل و يا مسافرت، توسط یک كامپيوتر كيفي و خط تلفن قابل انجام است و مدير ميتواند از راه دور از وضعيت كارها باخبر شود و دستورات لازم را صادر كند. سيستمهاي ديگر از اين مجموعه، قدرت مديريت انواع پروندههاي سازمان را به هر نحو ممكن در اختيار قرار ميدهند و ساير عمليات سازمان نظير انبار و پرسنلي و حقوق و دبيرخانه و … را انجام ميدهند. كليه سيستمهاي ذكر شده در دانشگاه شهيد بهشتي و چندين سازمان ديگر در آن زمان نصب شده بود.
در طراحى اين سيستمها موارد زير به عنوان خواستههاى اساسى در نظر گرفته شده است:
- از امكانات محدود موجود در سازمانهاى ادارى به نحو مطلوب استفاده كند.
- با محيط عملياتى فارسى، براى كاربران فارسى زبان راحت و مانوس باشد.
- امكان تطابق با محيط هاى متفاوت سازمانى را داشته باشد.
- امكان اعمال تغييرات هر روزه قوانين و روال كار و شرايط را كه معمولا در سازمانها زياد اتفاق مىافتد داشته باشد و عمر طولانی ترى نسبت به ساير سيستمهاى موجود داشته باشد.
- امكان برقرارى ارتباط بين سيستمهاى مختلف را در يك سازمان داشته باشد و بدون دخالت اپراتور اطلاعات را بين سيستمها مبادله كند.
- امكان توزيع سيستمها و داده ها در محيط گسترده كشورى را داشته باشد، بدين طريق كه بتواند در مراكز و شهرستانهاى مختلف نصب شود و ارتباط اطلاعاتى بين اين مراكز وجود داشته باشد.
با توجه به اين خواسته هاى اساسى، سيستمهاى نرم افزارى ارد ايجاد شد. اين سيستمها براى مكانيزاسيون جامع (TOTAL) كليه بخشهاى يك سازمان ادارى استفاده مى شوند و مى توانند تمام فعاليت هاى يك سازمان ادارى را به صورت مكانيزه انجام دهند. از جمله به سيستم هاى زير مى توان اشاره نمود:
- سيستم انباردارى
- سيستم حسابدارى
- سيستم حقوق و دستمزد
- سيستم پرسنلى
- سيستم دبيرخانه
- سيستم مكاتبات ادارى (سيستم مكاتبات بدون كاغذ)
- سيستم مديريت عمليات (كنترل عمليات كاركنان در سازمان)
- سيستم مديريت كليه پروندههاى سازمان نظير :
- سيستم نقليه
- سيستم قراردادها
- سيستم اموال
- سيستم بودجه و تشكيلات
- سيستم تداركات و خريد
- سيستم فروش
نگاهى به سيستمهاى توزيعى و هوشمند ارد
نمونه یکی از سیستم ها: طرح سیستم توزيعى مديريت اطلاعات بيمارستانى
پروتكل ارد 1 بهعنوان يكی از اولين استانداردهای مطرح شده در ايران برای ساختمان سيستمهاي نرمافزاري مطرح است. اين پروتكل مشخص مي كند ساختمان برنامه، چه از نظر متن برنامه و چه از نظر مكانيزم عملكرد برنامه چگونه بايد باشد و داراي چه خصوصيات و چه شرايطی باشد. اين پروتكل تعيينكننده عوامل موثر در تعيين ساختمان يك نرمافزار است. همچنين اين پروتكل مشخص می كند توليد نرمافزار در چه مراحلی بايد صورت بگيرد و توليدكنندگان بايد در هر مرحله چگونه عمل كنند و به چه نكاتی توجه نمايند.
هر چند که با توجه به منسوخ شدن فناوری آن دوران، فایلهایی که در اینجا ارائه شدهاند، عملا بدرد کسی نمیخورد، اما شاید برای کسانی که بخواهند جستجوئی در منابع و فناوریهای قدیمی و باستان شناسی فناوری اطلاعات داشته باشند، قابل استفاده باشد و بدرد بخورد. علاوه بر این فایلها، تمام فایلهای مستندات توضیح و طراحی، و نیز تمام کدها نیز موجود است که اگر کسی احیانا لازم داشته باشد، در اختیار قرار می گیرد.
نمونهای از پروتکلهای سیستم ارد:
روش ذخيرهسازی تصوير استاندارد
