چکیده:
در حركتها و تحليلهای انجام شده در مورد برنامه ريزی توسعه، پرداختن به متدولوژی برنامهريزی و اينكه برنامه چگونه تدوين شود كمتر اتفاق میافتد. در برنامهريزی اغلب به محتوی و زمينهها توجه میشود. تلاش ما در اين مقاله، و طرحی كه در مركز فن آوری اطلاعات نهاد رياست جمهوری در حال انجام است، توجه بيشتر به متدولوژی برنامهريزی، در برنامهريزی توسعه است.
نظام اسلامی ايران با مشكلات بيرونی متعددی مواجه است. اين نظام برای برخورد با اين مشكلات بيرونی، بايد بتواند با مشكلات درونی خود مواجه، و بر آنها فائق آيد. بهترين محمل برای اين مواجهه، استفاده از فن آوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان محور اجرائی نظام است. دولت الكترونيكی، يكی از مهمترين عناصر اين محور اجرائی محسوب میشود. اين موضوع، مركز فن آوری اطلاعات نهاد رياست جمهوری را به انجام طرحی برای تدوين سند و برنامه توسعه دولت الكترونيكی، سوق داده است.
نكته اساسی و قابل توجه در اين طرح، و وجه تمايز آن با حركتهای قبلی انجام شده در اين زمينه، رويكرد و متدولوژی است كه در آن اتخاذ شده است. در اين رويكرد، برنامهريزی توسعه مبتنی بر طراحی معماری نظامهای كلان، به عنوان يك پارادايم جديد تبيين میشود. در طرح حاضر كه بر اساس اين رويكرد سازمان يافته و انجام میشود، برنامه توسعه دولت الكترونيكی اختصاصا مبتنی بر دو معماری نظام فنآوری اطلاعات و ارتباطات كشور و معماری دولت الكترونيكی، تدوين میشود. به عبارت ديگر در اين طرح، ابتدا به تبيين اين دو معماری پرداخته و سپس مبتنی بر آن دو، سند توسعه دولت الكترونيكی تدوين، و بر اساس آن برنامه توسعه دولت الكترونيكی ارائه خواهد شد (ان شاء الله).
در اين مقاله پس از تبيين مسئله اساسی كه نظام جمهوری اسلامی ايران با آن مواجه است، با اشارهای سريع به نقش و جايگاه فن آوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان محور نظام برای مواجه با اين مسئله اساسی، به تبيين تعريفی از فن آوری اطلاعات پرداخته و بر اساس آن، پارادايم طراحی معماری نظام به عنوان مسئله ميانی تبيين میشود. سپس خواهيم ديد كه در طرح مورد بحث، چه اهداف اساسی و جنبی مد نظر است، وچگونه و طی چه سازوكار و مسير كلانی، اهداف مورد بحث قابل دسترس خواهند بود. و در انتها نكات كليدی براي تحقق عملی اين طرح مورد بحث قرار خواهد گرفت.
