اردوان مجیدی، خبرگزاری فارس، 25 اسفند 1404
پیامکهای ملی، فرصت بسیار خوبی برای ارتباط حاکمیت با همه جامعه است. اما این پیامکها باید با راهبردها و رویکرد مناسب، تنظیم شود تا اثربخش باشد. نکاتی در این زمینه به نظر میرسد، که در ادامه، برای توجه نهادهای منتشر کننده این پیامکها، ذکر میشود.
اشاره
از چند سال قبل، ارسال پیامکها در سطح ملی از برخی از سرشمارهها نظیر PRESIDENT انجام میشد. در ایام بحرانهای اخیر و جنگ، سرشمارههای ملی دیگری نظیرKHABAR یا IRAN هم فعال شدند. البته سرشمارههای عمومی مربوط به یک نهاد مشخص نظیر پلیس، پلیس فتا، هلال احمر، نهادهای امنیتی، تامین اجتماعی و نظایر آن را هم میشود به آن اضافه کرد.
قاعدتا نهادهای ذیربط در تعریف این پیامکها، تعاریف و راهبردهای مشخصی را مشخص و تدوین کرده، و بر اساس آن، این پیامکها صادر میشود (البته ان شاء الله). اما به نظر میرسد که پیامکهائی که به دست آحاد مردم میرسد، بعضا اثربخشی مناسبی را نداشته باشد، و به شکل موثر تهیه و ارسال نشود.
نکاتی در اثربخشی پیامکها
در اینجا قصد ندارم که تبیینی جامع از راهبردها و رویکردهای تعیین، تنظیم و ارسال پیامکها ارائه کنم، اما با توجه به موارد مصداقی در پیامکهای ارسالی ایام اخیر، نکاتی به اجمال در مورد آنها ذکر میشود، که توجه به آنها شاید در کاربرد و تاثیرگذاری آنها، مفید باشد.
• برخی ویژگیهای عمومی پیامکها:
– کوتاه و موجز باشد. مفصلنویسی نشود.
– اطلاع رسانی شفاف در آن انجام شود. نیاز به فکر کردن مفصل و فهم معنای آن نباشد. همچنین برداشتها و تفسیرهای مختلفی از آن نشود.
– کاربردی باشد. به نحو روشنی به درد گیرندگان بخورد، و گیرندگان پیامک، به آن احساس نیاز کرده، و هر وقت پیامک جدیدی را از این سرشماره دریافت میکنند، آن را لازم و جدی تلقی کنند.
– اثربخش باشد. معلوم باشد که این پیامک قرار است چه اثری را روی مخاطبان بگذارد. شکل و متن پیامک هم تامین و تضمینکننده این اثربخشی باشد.
– به جای ذکر مفاهیم انتزاعی و کلی، حتی الامکان عینی و مصداقی باشد. مثلا به جای تعریف کلی: ”ما به معیشت مردم توجه داریم“، مشخص شود: ”بسته کالابرگ تکمیلی واریز میشود“.
– حتی الامکان از ادبیات تشریفاتی اداری استفاده نشود، و ساده و روان باشد.
• پیامکهای ملی، فرصت بسیار خوبی برای تعامل با همه جامعه است. بخصوص از این لحاظ که بخشی از جامعه، که به واسطه قرارگرفتن در حباب اطلاعاتی مسموم رسانهها و شبکههای اجتماعی معاند، از هر گونه ارتباطی با رسانههای ملی اجتناب میکنند (با تزریق و فشار هنجاریای که شنیدن حرف رسانههای ملی را در جمعیت حبابی خود تحریم، تحقیر یا حتی تهدید میکنند).
اما این افراد با فضاسازی هنجاری مذکور، وقتی یک پیامک بلند بالا و توصیفی، با ادبیات رسمی حکومتی را ملاحظه میکنند، بعضا حتی بدون خواندن آن، آن را رد میکنند. به همین لحاظ این پیامکها، باید کوتاه، کاربردی، ساده و روان باشد، و از ادبیات اداری و رسمی در آن استفاده نشود.
• پیامکهای ملی، کارکردهای مختلف دارند. از جمله:
– رساندن خبرهای فوری (نظیر آخرین وقایع جنگ – مثلا شروع موج 48 از عملیات وعده صادق4)،
– رساندن خبرهای با کاربرد عمومی (نظیر واریز کالابرگ)،
– پیامهای مهم و محوری به جامعه (نظیر تاکید بر اهمیت حضور جامعه در صحنه)،
– پیامهای مراقبتی و امنیتی (نظیر لزوم امن سازی شیشههای ساختمانها)،
– پیامهای هشدار (نظیر هشدار نارنجی برای طوفان در دریای خزر)،
– پیامهای اضطراری (اورژانسی) برای اقدامات فوری (نظیر هشدار به یک منطقه پائین دست یک رودخانه در مورد سیل بر اثر بارش شدید) (پیامک محلی)،
– و …
• قاعدتا هر یک از این کارکردها، نیازمند رویکرد مناسب خود برای تدوین و انتخاب ادبیات متن است. بهتر است هر یک از انواع پیامکهای فوق، در ابتدای پیامک ذکر شود. مثلا:
– خبر فوری: شروع موج 48 وعده صادق4.
– خبر: واریز کالابرگ تا دهکهای 7.
– مهم: حضور مردم در این شبها در تجمعات خیابان، حمایت خودجوش از امنیت شهرها است.
– توجه ایمنی: پنجرهها بزرگ را با نوار چسب ایمن کنید.
– هشدار نارنجی: طوفان! فردا عصر در محدوده غربی دریای خزر؛ هر گونه قایقرانی ممنوع است.
– پیام اضطراری: طغیان رود پرآب تا دقایقی دیگر به محدوده پائین دست روستاهای دشتزیبا میرسد. از بستر و حاشیه رود دور شده، و از نزدیک شدن به رودخانه و عبور از پلهای کم ارتفاع خودداری کنید.
• پیامکهای خبری، کوتاه و موثر، برای رساندن خبرهائی که جامعه باید از آن اطلاع داشته باشد، و در مدیریت میدان نقش دارد، انتخاب شود. یک سرشماره پیامکی ملی، میتواند خود یک خبرگزاری محسوب شود. به همین دلیل در انتخاب و تدوین خبرها، باید در حد یک خبرگزاری رسمی، دقت و وسواس به خرج داده شود.
• بخصوص اینکه ”چه لزومی دارد که یک خبر باید به همه آحاد جامعه برسد؟“، باید مورد توجه باشد. مثلا اعلام خبر ”کشته شدن 6 آمریکائی در سقوط یک سوخت رسان آمریکائی“، شاید برای عموم مردم موضوع مهم و قابل توجهی نباشد، و تاثیری روی آنها در شنیدن یا نشنیدن آن نداشته باشد. یا ”رد ادعای حمله به جمهوری آذربایجان“ برای مردم عادی اهمیتی نداشته باشد، و مخاطب آن بیشتر بینالمللی است.
اما ”صدمه و خارج شدن از رده عملیاتی و فرار ناو هواپیمابر لینکلن و بازگشت آن به آمریکا“، برای اغلب مردم قابل فهم و امیدآفرین است. یا اعلام هر یک از موجهای حملههای موشکی وعده صادق 4، و عناوین اهداف اصلی آن، یا بیان انتقامی آن (مثلا شروع موج 53، به انتقام شهدای ناوشکن دنا، یا موج 52 به انتقام شهدای کارکنان شهرکهای صنعتی)، میتواند پیام موثری را به جامعه انتقال دهد (که تک تک حملات دشمن پاسخ داده شده و انتقام شهدا گرفته میشود).
• پیامکها باید اثرات مثبتی در جامعه داشته باشد. از جمله اینکه تعداد زیاد پیامکهای اخبار جنگ، حتی اخبار موفقیتهای ما، باعث افزایش اضطراب جامعه میشود. اما بسیار معدود و موردی بودن اخبار نیز، و بیان نشدن اخبار مهم هم میتواند اهمیت این پیامکها را نزد مخاطبان کم کند. پیامکها باید امید بخش، و در حد قابل قبول و منطقی، اخبار کلی وضعیت جنگ و موفقیتهای رزمندگان را به جامعه منتقل کند.
• یکی از کارکردهای مهم پیامکهای خبری، جلوگیری از انتشار و باور اخبار نادرست و شایعات است. مثلا اطلاع رسانی به موقع در مورد اینکه ”ناامنی مرزهای غربی کشور کاملاً بیاساس و کذب است“، میتواند از فراگیر شدن یک شایعه جلوگیری کند.
• متعدد شدن مجاری پیامکهای ملی، می تواند منجر به گیج شدن و تراکم پیامکهای دریافتی افراد شود، و اثربخشی آن را کم کند. به نظر می رسد بهتر باشد تا پیامکهای ملی از طریق سرشمارههای معدود، و حتما عنواندار رسمی، انجام شود.
• در مجموع توصیه میشود، چنانچه سیاستها و برنامه راهبردی مشخصی برای انتشار پیامکها در سطح ملی به صورت هماهنگ، تعریف نشده باشد، اینکار به سرعت انجام شود؛ و سازوکار مشخصی برای هماهنگی و نظارت بر همه پیامکها در سطح ملی، برای استفاده اثربخش از این ابزار اطلاع رسانی مهم، تعریف شده باشد. قاعدتا باید در سازوکارهای پدافند غیر عامل و مدیریت بحران کشور، چنین تدابیری پیش بینی شده باشد، که در این صورت باید به نحو مناسب مدیریت و اجرا شود.
ان شاء الله با عنایت حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه، تلاش همه عزیزان در همه نقاط کشور، در این دفاع و نبرد مقدس، مورد رضای حق تعالی قرار داشته باشد.
الحمد لله رب العالمین.
