اردوان مجیدی، خبرگزاری فارس – 19 اسفند 1402
خبرگزاری در عرصه زیست بوم تمدنی جدید، از یک سو باید بتواند مرجعیت خود را برای رسانهها حفظ کرده، و اخبار را برای استفاده رسانههای با گرایشهای متفاوت سیاسی و اجتماعی، با ویژگیهائی نظیر صحت، مستند بودن، جامعیت، پوشش طیف وسیع اخبار، بی طرفی، و رفع ابهام و شبههها، تولید کند. از سوی دیگر تعامل جدی مخاطب، به عنوان یک ضرورت برای درگیر شدن آنها در خبرگزاری و اعتماد به آن، دارای اهمیت است. این بخشی از فرازهای تحول فارس است.
تغییر کارکردها و جایگاه خبرگزاری و جنس قالبهای خبری
در یادداشتهای قبلی به این اشاره کردم که تغییر جایگاه خبرگزاری از تامین خبر برای رسانههای دیگر، به مخاطب قراردادن مستقیم مخاطبان عام و خاص در سطح جامعه، نیاز به تغییر ماهیت و مشی عملکردی آن را نیز طلب میکند.
با گسترده شدن عرصه فضای سایبری، جایگاه و کارکردهای خبرگزاری و رسانهها در سالهای اخیر تغییر کرده، و لازم است تا خبرگزاری در این عرصه به صورت موثر ایفای نقش کند، وگرنه به سرعت جایگاه آن مضحمل شده، و مجبور به برچیدن کامل سازمان خود و بازنشسته شدن خود خواهد بود. نمودارهای 1 و 2، برخی از کارکردها و قالبهای خبری در گذشته و اکنون رسانهها را مقایسه میکنند.
اما در صورتی که خبرگزاری، آگاهانه و هوشمندانه در این عرصه جدید وارد شود، با توجه به جایگاه قبلی، شایستگیها و موقعیتهائی که دارد، میتواند به یک پیشرو و عملگر بلامنازع، یا حداقل دشوار برای رقابت توسط طیف قابل توجهی از رقبا، تبدیل شود.
برای این ایفای نقش موثر، خبرگزاری با سه بعد از مسئله مواجه است.
بعد اول: حفظ مرجعیت برای رسانهها
از یک سو خبرگزاری با توجه به لزوم حفظ جایگاه خود به عنوان یک خبرگزاری، برای حفظ مرجعیت برای رسانهها، و تولید اخبار برای استفاده رسانههای با گرایشهای متفاوت سیاسی و اجتماعی، باید ویژگیهائی نظیر دخالت حداقلی در محتوای خبر، تمرکز و منحصر شدن در حوزه خبر، تدوین رسمیتر، صحت، مستند بودن، جامعیت و پوشش طیف وسیع اخبار، بی طرفی در تامین و انتقال اخبار، رفع ابهام و شبههها، اجتناب از قضاوت، و اجتناب از جناح گرائی را در خروجی ها و عملکرد خود داشته باشد. (نمودار 3)
بعد دوم: میدان تعامل با مخاطب
از سوی دیگر در این عرصه، درگیر کردن مخاطب، مسئله راهبردی دیگری است. بافت جدید اجتماعی و تمدن سایبری، تعامل جدی مخاطب را به عنوان یک ضرورت برای درگیر شدن آنها در خبرگزاری و اعتماد به آن، ایفا میکند. اهمیت این موضوع به حدی است، که میتواند به عنوان یک شایستگی ویژه یک خبرگزاری در مقابل رقبا، نقش تعیین کننده را داشته باشد .
این موضوع بخصوص در شیوه درگیر کردن و تعامل با مخاطب، ظهور و بروز پیدا میکند. در قالبهای خبری سنتی نظیر خبر، گزارش، عکس، فیلم و … ، محتوی توسط خبرگزاری تولید میشد، جامعه به عنوان دریافت کننده، یا حداکثر مشارکت در تولید محتوی به شکل سنتی آن، درگیر بود.
اما قالبهای جدیدتری نظیر توئیت، کمپین، گفتگو در گروه و بسترهای تعامل گروهی، نظرهای متعامل (نظر بر نظر، چیزی فراتر از اعلام نظر یک نفر در مورد یک محتوی)، به عنوان طیف متفاوتی از محتوای تعاملی با محوریت عمل مخاطب محسوب میشود.
در تحقق این تعامل فعال، ضمن حفظ ویژگیهای یک خبرگزاری در مرجعیت آن برای رسانه ها، ارائه محتوی باید اولا به عنوان ارائه سازماندهي و دسته بندي شده اخبار و تحليل، مطابق نيازهاي مخاطبان انجام شده، ثانیا ارائه بر حسب تفكيك اهميت و محوري بودن اخبار با توجه به مخاطبان انجام شده، و ثالثا مخاطبان در شکلهای مختلف، امکان درگیر شدن در فرایند تولید و ارائه محتوی را در شقوق گوناگون داشته باشند. (نمودار 4)
در یادداشت بعد، به بعد سوم، تمدن سازی می پردازیم؛ ان شاء الله.
#تحول_خبرگزاری_فارس ، #معماری_خبرگزاری_فارس ، #تمدن_سایبری ، #تحول_تمدنی ، #فارس_جدید، #فارس_آینده
